00 – Lời giới thiệu
Giáo trình lớp Hội nhập Văn hoá Công giáo Việt Nam

Lời mở

Khi hiểu văn hoá là tổng thể những giá trị do con người sáng tạo ra trong một giai đoạn nhất định của lịch sử thì công trình quan trọng nhất trong thiên niên kỷ thứ III của Giáo Hội Công Giáo là xây dựng nền văn hoá nhân bản Công Giáo. Nền nhân bản này được xây dựng trên con người mới là Đức Giêsu Kitô, để từng tín hữu có thể sống và hành động như Người, “Đấng đang ở cùng chúng ta mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28,20), Đấng là vị cứu tinh duy nhất và cũng là mục tiêu duy nhất của lịch sử (x. Tóm lược HTXHCG, số 1).

Giáo Hội muốn xây dựng nền nhân bản chính là để đáp lại lòng mong mỏi của toàn thể nhân loại hiện nay vì sau mấy thiên niên kỷ con người đã bỏ quên chính mình để quy hướng mọi quan tâm vào thần linh, vào Thiên Chúa, trong đó có cả Kitô giáo, thì gần đây con người chỉ tập trung vào chính mình. Nền nhân bản này lấy con người làm gốc, nhưng con người này là ai, là gì lại là điểm chúng ta cần xác định trước bao tranh cãi, xung đột giữa các hệ tư tưởng, chủ nghĩa và tôn giáo.

Tiếp đến chúng ta sẽ tìm hiểu nền nhân bản Công Giáo có những đặc tính nào để được gọi là toàn diện và liên đới. Bốn giá trị căn bản: sự thật, tình yêu, tự do, công lý được hiểu như thế nào và tại sao lại được coi là nền tảng cho mọi hoạt động của con người trong xã hội. Bốn nguyên tắc căn bản: nhân vị, công ích, bổ trợ và liên đới phải được hiểu thế nào để có thể áp dụng trong đời sống (x. TLHTXHCG, số 7). Cuối cùng, nền nhân bản này làm cho con người chúng ta sống cao thượng, mở ra cho siêu việt và hướng tới vô biên như thế nào.

Sau khi tìm hiểu nền nhân bản Công Giáo, chúng ta sẽ áp dụng vào cuộc sống của chúng ta, những người Việt Nam trong xã hội hiện nay. Chúng ta sẽ tìm hiểu sơ qua cuộc hội nhập văn hoá trong lịch sử dân tộc Việt Nam để hiểu rõ bối cảnh văn hoá của người Việt trước các nền văn hoá khác nhau, nhất là nền văn hoá Trung Quốc. Từ đó chúng ta tìm ra con đường tình yêu của Thiên Chúa và thấy rằng Đức Giêsu chính là con đường sự thật và sự sống đáng cho toàn thể nhân loại đi chung.

Chúng ta cũng tìm hiểu cuộc hội nhập văn hoá của tổ tiên người Việt chúng ta trong gần 500 năm qua để tìm con đường Giêsu như thế nào, để thấy tôn giáo không phải là một thứ mê tín nhưng là hình thức tối thượng của văn hoá. Nhờ đó, ta có thể xây dựng một cấu trúc vững chắc cho nền văn hoá Việt Nam trong xã hội hiện nay.

Cuộc sống văn hoá như mời gọi chúng ta đưa những giá trị mới vào những hoạt động hằng ngày để ta cảm nhận được niềm vui, hạnh phúc trong từng giây phút sống. Sống là phải thở, phải yêu, phải ăn uống, nói năng, học hành, làm việc, chơi đùa, phải đi đứng, ngủ nghỉ, tắm giặt, viết lách, mặc cho tươm tất. Khi thực hành những giá trị này, chúng ta sẽ tạo nên một nếp sống văn hoá mới cho mình cũng như cho người khác. Chỉ khi đó cuộc hội nhập văn hoá của chúng ta mới thật sự hoàn thành. Cuối cùng, chúng ta tìm được ý nghĩa của cái chết như cuộc trở về với cội nguồn hiện hữu vô biên.

Trên đây chỉ là một vài giá trị trong một nền văn hoá hết sức phong phú mà từng người chúng ta có thể tiếp nhận. Chúng tôi hy vọng rằng mỗi người có thể khám phá và viết thêm những giá trị mới của nền văn hoá này để xây dựng một dân tộc Việt Nam thật sự tự do và hạnh phúc.

Trong việc thực hiện giáo trình này, chúng tôi đã mượn một số hình ảnh để minh hoạ nhưng không tìm được địa chỉ của các tác giả ảnh để xin phép, xin quý vị tác giả niệm tình thông cảm, vì chúng tôi chỉ muốn giúp người đọc dễ cảm nhận hơn các bài học mà thôi. Chắc chắn khi trình bày những suy tư, chúng tôi có thể phạm phải những lầm lẫn và thiếu sót, rất mong được mọi người chỉ dẫn và sửa chữa giúp chúng tôi cho tốt đẹp hơn.

Chúng tôi xin chân thành cảm tạ mọi người đã giúp đỡ chúng tôi hoàn thành giáo trình Văn hoá Công Giáo Việt Nam này.

Cầu chúc tất cả luôn an vui và hạnh phúc.

Trân trọng,

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn